7 Manieren van moe zijn

Wanneer er iemand bij me komt met een vermoeidheidsklacht, dan is het eerste waar ik aan denk dat er sprake is van een tekort aan energie, Qi. In de TCG zijn er echter meerdere patronen die een vorm van vermoeidheid kunnen veroorzaken. De soort vermoeidheid geeft hierbij waardevolle informatie om vast te stellen waardoor deze veroorzaakt wordt en welk patroon daar bij hoort. Bij bijna al deze patronen is er sprake van een tekort: Een tekort aan Qi, Bloed, Yin of Yang. Er kan ook sprake zijn van een stagnatie van Qi of Bloed. Hier volgen enkele voorbeelden:

Energie tekort (Qi-xu)
DeQi die door je lichaam stroomt, wordt gevormd door het eten dat je eet en de lucht die je inademt. Je kunt je voorstellen dat wanneer hier iets niet goed gaat, er minder Qi gevormd wordt waardoor je je lusteloos en moe voelt. Ligt het probleem bij het verteren van je voedsel, dan is de kans groot dat je je meer moe voelt en vlak na het eten omdat alle energie naar je maag gaat en er dus een energietekort is in de rest van je lichaam. De kans is groot dat je je uitgeput voelt en buiten adem bent wanneer je je hebt ingespannen en dat je je beter voelt nadat je gerust hebt. Dit komt (heel logisch) doordat je energie nodig hebt om te bewegen en die heb je dus niet.

Bloed tekort (Xue-xu) 
Dit patroon heeft wel wat weg van wat wij kennen als bloedarmoede. Het kan veroorzaakt worden door een groot bloedverlies, een chronische ziekte of een dieet dat niet voldoende voedt. Het komt vaak voor bij mensen die net een operatie gehad hebben of vlak na een bevalling. Helemaal wanneer zij te snel aan het werk gaan.
Ook in dit geval voel je je futloos nadat je je hebt ingespannen. Mensen die een Bloed-tekort hebben zijn vaak bleek, kunnen last hebben van hun ogen, duizeligheid of zich licht in het hoofd voelen en hebben vaak last van een droge huid, nagels of droog haar.

Yang tekort (Yang-xu)
De Yang heeft in je lichaam een functie die wel wat wegheeft van een waakvlammetje dat alles warm houdt en zorgt dat alles blijft bewegen. Mensen die een Yang-tekort hebben voelen een diepe en verlammende vermoeidheid. Soms kunnen ze niet eens uit bed komen. Omdat hun waakvlammetje te laag staat, hebben deze mensen het eigenlijk altijd koud van binnen. Dit is duidelijker voelbaar wanneer het koud is buiten. Deze mensen kunnen maar moeilijk warm worden, ze hebben hier warmte voor nodig; een kachel, warme kop thee of een warme douche. Bijkomend verschijnsel kan zijn dat ze wat vocht vasthouden.
Ook deze soort vermoeidheid is erger na inspanning. 

Yin tekort (Yin-xu)
Dit komt vaak voor, vooral bij vrouwen die in de menopauze zitten. Zoals Yang zorgt voor warmte en beweging, zorgt Yin voor koelte en verzorging. Het zorgt dat je lichaam voldoende vocht heeft en de warmte van Yang niet de overhand krijgt. Een Yin tekort geeft de ietwat vreemde combinatie van symptomen dat je je moe voelt, maar tegelijkertijd niet stil kunt zitten en onrustig bent. Andere symptomen die voor kunnen komen zijn nachtzweten, rusteloze slaap of vaak wakker worden, droge huid en een droge keel bij het wakker worden. Deze symptomen hebben de neiging om erger te worden bij stress of in het geval van te lang werken of te vaak overwerken. 

Stagnatie van Lever energie (Lever Qi-yue)
Ik heb het al vaker over dit patroon gehad in mijn blogs. Het wordt gezien als een combinatie van zowel een stagnatie als een tekort. De Lever energie zorgt volgens de TCG voor het soepel verlopen van allerlei processen. Wanneer de Lever energie geblokkeerd is, worden allerlei processen negatief beïnvloed. Het proces van de aanmaak van energie uit het voedsel wordt ook belemmerd. 
De vermoeidheid die je voelt wanneer je last hebt van Lever Qi stagnatie, is wisselend. Meestal voel je je moe in de ochtend en nadat je je wat meer bewogen hebt, voel je je al wat beter. In de loop van de dag zul je je steeds wat beter gaan voelen. Je hebt de neiging om wat chagerijnig en zelfs wat depressief te zijn en snel boos te worden. Deze symptomen worden erger bij stress of bij emotionele situaties. Vrouwen zullen erger last hebben in de week voor hun menstruatie (PMS).
Dit patroon komt vaak voor wanneer je tegenslagen ervaart in je baan, je relatie, je financiële situatie of andere momenten in je leven.

Ophoping van Damp en Slijm
Ook het verschijnsel van Damp heb ik al eens besproken in mijn blog. Damp ontstaat wanneer je lichaam moeite heeft met het verwerken van vocht en vloeistoffen.  Vergelijk het met een akker waarbij het regenwater niet goed wordt afgevoerd waardoor er water op blijft staan. Wanneer dit vocht lang blijft, dikt alles in en verandert de akker in een grote modderpoel: In de TCG noemen we dat Slijm. Mensen die last hebben van Damp of Slijm voelen zich zwaar en log. Zij hebben de neiging tot overgewicht en hebben vaak rijk en vet gegeten (veel gefrituurd eten, veel melkproducten en teveel van alles).  Het komt vaak voor dat zij ook last hebben van zichtbaar slijm zoals (neus)holte ontstekingen, chronische hoest of astma. De vermoeidheid die bij dit patroon hoort, is zwaar, zorgt voor concentratie problemen en een 'wazig' hoofd.

Pijn
Als laatste wil ik chronische pijn noemen omdat dit enorm vermoeiend kan zijn. Ook hier is er sprake van een combinatie van een stagnatie en een tekort. Eigenlijk is de pijn een soort dam die de energie stopt waardoor deze niet meer kan stromen. Doordat je energie stil is gaan staan, kan de energie je lichaam niet voeden en voel je je moe. Daarnaast is het omgaan met de pijn op zich, een proces dat erg veel energie kost. Uiteindelijk kan het gebeuren dat de pijn een symptoom wordt van je vermoeidheid....

Het goede nieuws is dat je je niet altijd moe hoeft te voelen. Zeker wanneer de vermoeidheid bij een van de bovengenoemde soorten hoort, kan dit met een Traditionele Chinese Geneeswijze prima behandeld worden. Afhankelijk van de oorzaak en de mate van vermoeidheid, kan ik je helpen met Shiatsu of Chinese Kruiden. Grote kans dat je op korte termijn veel minder last hebt van je vermoeidheid en je lichaam weer goed voor zichzelf kan gaan zorgen!